{"id":2839,"date":"2026-07-03T09:08:31","date_gmt":"2026-07-03T06:08:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ozelegitim.org\/?page_id=2839"},"modified":"2026-07-03T09:16:33","modified_gmt":"2026-07-03T06:16:33","slug":"duygu-ve-davranis-bozuklugu-2","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.ozelegitim.org\/index.php\/duygu-ve-davranis-bozuklugu-2\/","title":{"rendered":"Duygu ve Davran\u0131\u015f Bozuklu\u011fu"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n

Tan\u0131m, Tan\u0131lama ve E\u011fitim S\u00fcre\u00e7leri<\/h1>\n\n
\n

\u00d6nemli Not:<\/b> Duygu ve davran\u0131\u015f bozukluklar\u0131; bir karakter zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131, kas\u0131tl\u0131 bir yaramazl\u0131k veya yetersiz aile terbiyesinin sonucu de\u011fildir. \u00c7ocu\u011fun elinde olmayan n\u00f6robiyolojik, \u00e7evresel ve psikososyal fakt\u00f6rlerin etkile\u015fimiyle ortaya \u00e7\u0131kan t\u0131bbi bir durumdur. Erken a\u015famada ba\u015flayan do\u011fru psikoterap\u00f6tik m\u00fcdahaleler, \u00f6zel e\u011fitim destekleri ve \u015fefkatli yakla\u015f\u0131m bireylerin kendilerini reg\u00fcle etmelerini ve topluma ba\u015far\u0131yla entegre olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n

1. Duygu ve Davran\u0131\u015f Bozuklu\u011fu Nedir?<\/h2>\n\n

Duygu ve davran\u0131\u015f bozuklu\u011fu; bireyin ya\u015f\u0131ndan, k\u00fclt\u00fcrel ve sosyal normlar\u0131ndan belirgin derecede sapma g\u00f6steren, uzun s\u00fcreli ve \u015fiddetli duygusal veya davran\u0131\u015fsal tepkiler vermesi durumudur. Bu durum bireyin akademik ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131, \u00f6\u011fretmen ve akran ili\u015fkilerini, \u00f6z bak\u0131m\u0131n\u0131 ve g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam kalitesini do\u011frudan ve olumsuz y\u00f6nde etkiler.<\/p>\n\n

Bu bozukluklar temel olarak iki boyutta incelenir:<\/p>\n\n

    \n
  • D\u0131\u015fa Y\u00f6nelimli (Y\u0131k\u0131c\u0131) Davran\u0131\u015flar:<\/strong> \u00c7evreye, kurallara ve insanlara kar\u015f\u0131 sald\u0131rganl\u0131k, \u00f6fke patlamalar\u0131, kar\u015f\u0131 gelme gibi fark edilmesi kolay tepkilerdir.<\/li>\n\n
  • \u0130\u00e7e Y\u00f6nelimli Duygusal Sorunlar:<\/strong> A\u015f\u0131r\u0131 kayg\u0131, depresif ruh hali, sosyal izolasyon, korkular ve somatik \u015fikayetler (nedensiz kar\u0131n\/ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131) gibi d\u0131\u015far\u0131dan fark edilmesi daha zor olan durumlard\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n

    \"\"<\/p>\n\n

    2. En S\u0131k Kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan Duygu ve Davran\u0131\u015f Bozuklu\u011fu T\u00fcrleri<\/h2>\n\n

    \u00d6zel e\u011fitim ve klinik psikoloji alan\u0131nda en s\u0131k rehberlik ve destek sa\u011flanan alt t\u00fcrler \u015funlard\u0131r:<\/p>\n\n

    Kar\u015f\u0131 Olma Kar\u015f\u0131 Gelme Bozuklu\u011fu (KOKGB)<\/h3>\n\n
      \n
    • \u00d6zellikleri:<\/strong> Otorite fig\u00fcrlerine (ebeveyn, \u00f6\u011fretmen) kar\u015f\u0131 s\u00fcrekli, en az 6 ayd\u0131r devam eden bir itaatsizlik, tart\u0131\u015fmac\u0131 tutum, \u00f6fke n\u00f6betleri ve kas\u0131tl\u0131 olarak ba\u015fkalar\u0131n\u0131 rahats\u0131z etme davran\u0131\u015flar\u0131 ile karakterizedir.<\/li>\n<\/ul>\n\n

      Davran\u0131m Bozuklu\u011fu<\/h3>\n\n
        \n
      • \u00d6zellikleri:<\/strong> Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n temel haklar\u0131n\u0131n, toplumsal kural ve yasalar\u0131n kal\u0131c\u0131 bir \u015fekilde ihlal edilmesidir. \u0130nsanlara veya hayvanlara fiziksel sald\u0131rganl\u0131k, e\u015fyalara zarar verme, h\u0131rs\u0131zl\u0131k veya okuldan ka\u00e7ma gibi ciddi davran\u0131\u015f sorunlar\u0131n\u0131 i\u00e7erir.<\/li>\n<\/ul>\n\n

        Anksiyete (Kayg\u0131) Bozukluklar\u0131 ve \u00c7ocukluk \u00c7a\u011f\u0131 Depresyonu<\/h3>\n\n
          \n
        • \u00d6zellikleri:<\/strong> Bireyin i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yo\u011fun korku, panik, okul reddi, a\u015f\u0131r\u0131 \u00e7ekingenlik veya \u00e7\u00f6kk\u00fcn duygu durumudur. Bu \u00e7ocuklar genellikle s\u0131n\u0131f i\u00e7inde sessiz kald\u0131klar\u0131ndan g\u00f6zden ka\u00e7abilirler ancak akademik performanslar\u0131 h\u0131zla d\u00fc\u015fer.<\/li>\n<\/ul>\n\n

          Duygu D\u00fczenleme (Reg\u00fclasyon) G\u00fc\u00e7l\u00fckleri<\/h3>\n\n
            \n
          • \u00d6zellikleri:<\/strong> Bireyin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ani hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131, \u00fcz\u00fcnt\u00fc veya \u00f6fke kar\u015f\u0131s\u0131nda duygular\u0131n\u0131 kontrol edemeyerek a\u015f\u0131r\u0131 a\u011flama, ba\u011f\u0131rma veya nesneleri f\u0131rlatma \u015feklinde orant\u0131s\u0131z tepkiler vermesidir.<\/li>\n<\/ul>\n\n

            3. Tan\u0131lama ve De\u011ferlendirme S\u00fcreci Nas\u0131l \u0130\u015fler?<\/h2>\n\n

            Duygu ve davran\u0131\u015f bozukluklar\u0131nda yasal haklar\u0131n elde edilmesi ve do\u011fru m\u00fcdahale plan\u0131 i\u00e7in \u015fu resmi ad\u0131mlar izlenir:<\/p>\n\n

            1.T\u0131bbi Tan\u0131lama (\u00c7ocuk Psikiyatrisi S\u00fcreci):<\/strong>\u0130lk Ad\u0131m.<\/p>\n\n

            Belirtiler \u00e7ocu\u011fun hayat\u0131n\u0131 belirgin \u015fekilde etkiliyorsa bir \u00c7ocuk ve Ergen Ruh Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 (Psikiyatri)<\/strong> uzman\u0131na ba\u015fvurulur. Hekim; klinik g\u00f6r\u00fc\u015fmeler, projektif\/objektif testler ve aile-\u00f6\u011fretmen \u00f6l\u00e7ekleri yard\u0131m\u0131yla de\u011ferlendirme yapar. Tan\u0131 kesinle\u015fti\u011finde \u00e7ocuk ad\u0131na \u00c7\u00d6ZGER (\u00c7ocuklar \u0130\u00e7in \u00d6zel Gereksinim Raporu)<\/strong> d\u00fczenlenir.<\/p>\n\n

            2.E\u011fitsel De\u011ferlendirme (RAM S\u00fcreci):<\/strong>\u0130kinci Ad\u0131m.<\/p>\n\n

            Sa\u011fl\u0131k kurulu raporu al\u0131nd\u0131ktan sonra aile, RAM’dan (Rehberlik ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi)<\/strong> randevu al\u0131r. RAM’daki \u00f6zel e\u011fitim uzmanlar\u0131 ve rehber \u00f6\u011fretmenler, \u00e7ocu\u011fun okul i\u00e7indeki davran\u0131\u015f \u00f6r\u00fcnt\u00fclerini, tetikleyicilerini ve e\u011fitsel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirir.<\/p>\n\n

            3.E\u011fitim ve Psikososyal Tedbir Karar\u0131:<\/strong>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Ad\u0131m.<\/p>\n\n

            RAM de\u011ferlendirmesi neticesinde \u00e7o\u011funlukla “Kayna\u015ft\u0131rma\/B\u00fct\u00fcnle\u015ftirme Yoluyla E\u011fitim”<\/strong> karar\u0131 verilir. \u00c7ocuk genel e\u011fitim s\u0131n\u0131f\u0131nda okurken, okul rehberlik servisiyle koordineli bir Bireyselle\u015ftirilmi\u015f E\u011fitim Program\u0131 (BEP) haz\u0131rlan\u0131r. Gerekirse okuldaki Destek E\u011fitim Odas\u0131<\/strong>‘ndan faydalanmas\u0131 ve rehabilitasyon merkezlerinde davran\u0131\u015f y\u00f6netimi odakl\u0131 destek e\u011fitimi almas\u0131 onaylan\u0131r.<\/p>\n\n

            4. \u00d6zel E\u011fitim ve M\u00fcdahale Y\u00f6ntemleri<\/h2>\n\n

            Duygu ve davran\u0131\u015f bozukluklar\u0131n\u0131n y\u00f6netiminde en y\u00fcksek ba\u015far\u0131; okul, aile ve terapistin e\u015f zamanl\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc Bili\u015fsel Davran\u0131\u015f\u00e7\u0131 Terapi (BDT)<\/strong> ve olumlu davran\u0131\u015f destek programlar\u0131yla elde edilir.<\/p>\n\n

            E\u011fitim ve Terapide Kullan\u0131lan Ba\u015fl\u0131ca Yakla\u015f\u0131mlar:<\/h3>\n\n
              \n
            • Olumlu Davran\u0131\u015f Deste\u011fi (ODD):<\/strong> Problem davran\u0131\u015f\u0131 cezaland\u0131rmak yerine, o davran\u0131\u015f\u0131n alt\u0131ndaki k\u00f6k nedeni (dikkat \u00e7ekme, g\u00f6revden ka\u00e7ma vb.) bulmay\u0131 ve \u00e7ocu\u011fa ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak alternatif, olumlu bir davran\u0131\u015f \u00f6\u011fretmeyi hedefler.<\/li>\n\n
            • Duygu Reg\u00fclasyonu ve \u00d6fke Kontrol E\u011fitimi:<\/strong> \u00c7ocu\u011fun v\u00fccudundaki \u00f6fke sinyallerini (kalp \u00e7arp\u0131nt\u0131s\u0131, kaslar\u0131n s\u0131k\u0131\u015fmas\u0131) erkenden fark etmesi ve derin nefes alma, g\u00fcvenli alana \u00e7ekilme gibi sakinle\u015fme stratejilerini kullanmas\u0131 \u00f6\u011fretilir.<\/li>\n\n
            • Sosyal Beceri E\u011fitimi:<\/strong> Akran grubu i\u00e7inde s\u0131ra bekleme, problem \u00e7\u00f6zme, hay\u0131r diyebilme, empati kurma ve ele\u015ftiriyle ba\u015fa \u00e7\u0131kma gibi beceriler drama ve rol yapma (role-play) y\u00f6ntemleriyle kazand\u0131r\u0131l\u0131r.<\/li>\n\n
            • Mola (Sakinle\u015fme) Uygulamalar\u0131:<\/strong> S\u0131n\u0131fta kriz anlar\u0131nda \u00e7ocu\u011fu cezaland\u0131rmak amac\u0131yla de\u011fil, duyusal ve duygusal olarak sakinle\u015fmesini sa\u011flamak amac\u0131yla s\u0131n\u0131fta veya okulda belirlenen g\u00fcvenli bir “sakinle\u015fme k\u00f6\u015fesine” ge\u00e7mesi sa\u011flan\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n\n

              5. Aileler \u0130\u00e7in Evde Destek Rehberi<\/h2>\n\n

              Ev i\u00e7indeki huzur, netlik ve tutarl\u0131l\u0131k, duygu ve davran\u0131\u015f bozuklu\u011fu olan \u00e7ocuklar\u0131n kendilerini g\u00fcvende hissetmelerinin ilk \u015fart\u0131d\u0131r:<\/p>\n\n

                \n
              • Tutarl\u0131 ve Kararl\u0131 Olun:<\/strong> Anne ve baban\u0131n koydu\u011fu kurallar ile verdikleri tepkiler birbiriyle e\u015f de\u011fer olmal\u0131d\u0131r. Bir g\u00fcn yasak olan bir \u015feye ertesi g\u00fcn yorgun oldu\u011funuz i\u00e7in izin vermek \u00e7ocu\u011fun s\u0131n\u0131rlar\u0131 zorlamas\u0131na ve davran\u0131\u015f sorunlar\u0131n\u0131n artmas\u0131na neden olur.<\/li>\n\n
              • Davran\u0131\u015f\u0131 Ele\u015ftirin, Ki\u015fili\u011fi De\u011fil:<\/strong> \u00c7ocu\u011fa \u00f6fkelendi\u011finizde “Sen \u00e7ok yaramaz bir \u00e7ocuksun” gibi etiketlemeler yapmay\u0131n. Bunun yerine duruma odaklan\u0131n: “Karde\u015fine vurman hi\u00e7 do\u011fru bir davran\u0131\u015f de\u011fil, bu durum beni \u00fczd\u00fc.”<\/em> diyerek alternatif \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131 konu\u015fun.<\/li>\n\n
              • Olumlu Davran\u0131\u015flar\u0131 An\u0131nda Yakalay\u0131n ve \u00d6v\u00fcn:<\/strong> Genellikle bu \u00e7ocuklar\u0131n sadece olumsuz davran\u0131\u015flar\u0131 fark edilir. Oysa g\u00fcn i\u00e7inde kurallara uydu\u011fu, sakin kald\u0131\u011f\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck anlar\u0131 bile yakalay\u0131p “Bug\u00fcn oyunca\u011f\u0131n\u0131 arkada\u015f\u0131nla \u00e7ok g\u00fczel payla\u015ft\u0131n, seninle gurur duydum”<\/em> diyerek takdir etmek olumlu davran\u0131\u015flar\u0131 peki\u015ftirir.<\/li>\n\n
              • Kriz An\u0131nda G\u00fc\u00e7 Sava\u015f\u0131na Girmeyin:<\/strong> \u00c7ocuk \u00f6fke krizindeyken onunla tart\u0131\u015fmaya girmeyin, ba\u011f\u0131rmay\u0131n veya mant\u0131kl\u0131 a\u00e7\u0131klamalar yapmaya \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131n. Kriz an\u0131nda \u00f6nceli\u011finiz hem onun hem \u00e7evrenin g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak ve sakinle\u015fmesini beklemektir. Konu\u015fma ve de\u011ferlendirmeyi \u00e7ocuk tamamen reg\u00fcle olduktan sonra yap\u0131n.<\/li>\n<\/ul>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                Tan\u0131m, Tan\u0131lama ve E\u011fitim S\u00fcre\u00e7leri \u00d6nemli Not: Duygu ve davran\u0131\u015f bozukluklar\u0131; bir karakter zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131, kas\u0131tl\u0131 bir yaramazl\u0131k veya yetersiz aile terbiyesinin sonucu de\u011fildir. \u00c7ocu\u011fun elinde olmayan n\u00f6robiyolojik, \u00e7evresel ve psikososyal […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"","footnotes":""},"class_list":["post-2839","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ozelegitim.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2839","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ozelegitim.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ozelegitim.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ozelegitim.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ozelegitim.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2839"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.ozelegitim.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2839\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2847,"href":"https:\/\/www.ozelegitim.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2839\/revisions\/2847"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ozelegitim.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2839"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}