BEP (Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı) Nedir?

Özel eğitim ihtiyacı olan ya da akranlarından farklı hızda öğrenen her çocuğun eğitim yolculuğu benzersizdir. Her çocuğun güçlü yönleri, zorlandığı alanlar, ilgi odakları ve öğrenme hızları tamamen kendine hastır. Bu yüzden, bu çocuklarımıza standart bir eğitim müfredatını dayatmak yerine, eğitimi onların ihtiyaçlarına göre şekillendirmemiz gerekir.

İşte tam bu noktada modern özel eğitimin en güçlü yasal ve pedagojik aracı devreye girer: Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP).

1. BEP Nedir ve Neden Bir “Lütuf” Değildir?

BEP; özel gereksinimli bir öğrencinin (kaynaştırma, özel eğitim sınıfı veya özel eğitim okulu fark etmeksizin) takip ettiği okul müfredatını, kendi öğrenme hızına ve seviyesine göre uyarlayan resmi ve yazılı bir programdır.

BEP bir hafifletme veya çocuktan vazgeçme programı değildir. Aksine;

• Çocuğun şu an tam olarak hangi akademik seviyede olduğunu tespit eder.
• O eğitim yılı boyunca çocuk için hangi hedeflere (uzun ve kısa dönemli) ulaşılacağını netleştirir.
• Bu hedeflere ulaşmak için hangi materyallerin, hangi yöntemlerin ve ne kadar destek eğitimin (örn: Destek Eğitim Odası) kullanılacağını planlar.

En önemlisi, BEP okul yönetiminin ya da öğretmenlerin inisiyatifine bırakılmış bir iyilik değil; kaynaştırma raporu olan her çocuk için hazırlanması yasal bir zorunluluktur.

2. Okullarda BEP Nasıl Hazırlanır? (BEP Geliştirme Birimi)

Bir çocuğa BEP hazırlanması, tek bir öğretmenin omuzlarına yüklenebilecek bir iş değildir. Yasal olarak okul bünyesinde bir BEP Geliştirme Birimi kurulması zorunludur. Bu kurulda şu isimler yer alır:

1. Okul Müdürü veya Görevlendireceği Bir Müdür Yardımcısı (Kurul Başkanı)
2. Okulun Rehber Öğretmeni / Psikolojik Danışmanı
3. Öğrencinin Sınıf Öğretmeni
4. Öğrencinin Dersine Giren Branş Öğretmenleri
5. Özel Eğitim Öğretmeni (Okulda varsa)
6. Öğrencinin Velisi (Ailenin katılımı yasal olarak zorunludur)
7. Öğrencinin Kendisi (Gelişimsel durumuna göre sürece katılabilecek durumdaysa)

Mevzuattaki Yeri ve Dayanağı

Okullardaki BEP süreçlerinin nasıl işleyeceği, kurulun görevleri ve yasal sorumluluklar Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği ile güvence altına alınmıştır.

Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği

Madde 47 – Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Geliştirme Birimi

(1) Özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin eğitimlerini sürdürdükleri kurumlarda eğitim performansları ve ihtiyaçları doğrultusunda BEP’lerini hazırlamak amacıyla BEP geliştirme birimi oluşturulur.

Madde 48 – BEP Geliştirme Biriminin Görevleri

(1) BEP geliştirme biriminin görevleri şunlardır:

• a) Özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler için BEP hazırlar, uygular ve değerlendirir.
• b) Eğitim ortamlarının düzenlenmesi, kullanılacak araç-gereç ve öğretim materyallerinin sağlanması konusunda okul yönetimine teklifte bulunur.
• c) Öğrencinin destek eğitim odasından yararlanacağı dersleri ve haftalık ders saatlerini planlar.
• ç) Öğrencinin sınavlarında yapılacak olan uyarlamaları (ek süre, okuyucu/yazıcı desteği, muafiyetler vb.) belirler.

3. Sınavlarda BEP Uyarlaması Nasıl Olur?

BEP ders işlenişini değiştirdiği gibi, ölçme ve değerlendirme (sınav) sürecini de değiştirir. BEP’li bir öğrenci, sınıfın geneliyle aynı sınav sorularından sorumlu tutulamaz.

• Öğretmen, o çocuk için BEP planına hangi hedefleri koyduysa, sınav sorularını sadece o hedeflerden hazırlamak zorundadır.
• Öğrencinin ihtiyacına göre sınavda; ek süre verilmesi, soruların büyük puntoyla basılması, dikkati dağılmasın diye ayrı bir salonda sınava alınması veya bir öğretmenin ona soruları okuması (okuyucu-yazıcı desteği) gibi haklar BEP kurulunca karara bağlanır.

Ailelere Altın Tavsiye: BEP Toplantılarına Mutlaka Katılın

Sevgili Anne ve Babalar; okul yönetimi sizi BEP toplantısına çağırdığında bunu sıradan bir imza süreci olarak görmeyin. Çocuğunuzu en iyi tanıyan kişi sizsiniz. Çocuğunuzun evdeki durumunu, neleri yapıp neleri yapamadığını o kuruldaki öğretmenlerle paylaşın. BEP belgesinin altına imza atmadan önce, çocuğunuz için seçilen hedeflerin onun gerçeğine uygun olup olmadığını mutlaka inceleyin. Unutmayın, iyi hazırlanmış bir BEP, çocuğunuzun eğitimdeki en güçlü koruyucu kalkanıdır.